Tại sao thời tiết thay đổi dễ khiến ho có đờm tái phát?

1. Ho có đờm là gì?

Ho có đờm là tình trạng đường hô hấp tiết nhiều chất nhầy, kèm theo cảm giác vướng, khó chịu ở cổ họng. Đây là phản xạ tự nhiên của cơ thể nhằm loại bỏ vi khuẩn, virus, bụi bẩn hoặc chất kích thích ra ngoài.

Tuy nhiên, nhiều người nhận thấy ho có đờm dễ tái phát khi thời tiết thay đổi, đặc biệt là giai đoạn giao mùa, trời lạnh hoặc môi trường ô nhiễm. Vậy tại sao lại như vậy?

2. Thời tiết thay đổi – tác nhân gây rối loạn đường hô hấp

2.1. Không khí lạnh làm co thắt đường thở

• Khi hít phải không khí lạnh, niêm mạc đường hô hấp bị co lại → giảm lưu thông khí, kích thích tăng tiết dịch nhầy.

• Niêm mạc họng và phế quản trở nên nhạy cảm hơn → dễ gây ho kèm đờm đặc.

2.2. Độ ẩm thay đổi đột ngột

• Thời tiết lạnh kèm khô hanh khiến dịch nhầy đặc quánh hơn, khó tống ra ngoài.

• Khi trời ẩm ướt, vi khuẩn và nấm lại phát triển mạnh, làm tình trạng viêm họng – viêm phế quản dễ bùng phát, tăng tiết đờm.

2.3. Hệ miễn dịch suy yếu

• Sự thay đổi nhiệt độ nhanh khiến cơ thể chưa kịp thích nghi → miễn dịch giảm → vi khuẩn, virus đường hô hấp có cơ hội xâm nhập.

• Đây là lý do ho có đờm thường tái phát mỗi khi giao mùa.

3. Môi trường ô nhiễm – yếu tố “kích hoạt” ho có đờm

Ngoài thời tiết, môi trường cũng đóng vai trò quan trọng:

• Khói bụi, khí thải, thuốc lá: các hạt bụi mịn xâm nhập sâu vào phổi, kích thích niêm mạc, làm tăng tiết chất nhầy.

• Ô nhiễm không khí đô thị: theo WHO, phơi nhiễm bụi mịn (PM2.5) kéo dài liên quan trực tiếp đến viêm phế quản mạn tính, ho kéo dài có đờm.

• Không gian kín, điều hòa: độ ẩm thấp làm cổ họng khô rát, dễ kích ứng gây ho.

4. Vì sao viêm họng, viêm phế quản dễ gây ho có đờm tái phát?

• Viêm họng: niêm mạc họng bị sưng đỏ, tuyến nhầy tăng tiết để “rửa trôi” tác nhân gây viêm → hình thành đờm.

• Viêm phế quản: niêm mạc phế quản phù nề, tăng tiết dịch → đờm nhiều và đặc hơn, khó khạc ra ngoài.

• Khi gặp thời tiết lạnh hoặc ô nhiễm, ổ viêm dễ bị kích hoạt lại → ho có đờm tái phát.

5. Làm sao để hạn chế ho có đờm khi thời tiết thay đổi?

• Giữ ấm cơ thể, đặc biệt vùng cổ – ngực.

• Uống đủ nước giúp làm loãng dịch nhầy.

• Vệ sinh mũi họng bằng nước muối sinh lý để loại bỏ vi khuẩn.

• Hạn chế khói bụi, thuốc lá, môi trường ô nhiễm.

• Bổ sung dinh dưỡng, vitamin C, kẽm để tăng cường miễn dịch.

6. Kết luận

Ho có đờm tái phát khi thời tiết thay đổi là hiện tượng phổ biến, đặc biệt ở những người có cơ địa nhạy cảm hoặc từng mắc viêm họng, viêm phế quản. Nguyên nhân đến từ không khí lạnh, độ ẩm, ô nhiễm môi trường và suy giảm miễn dịch. Việc chủ động bảo vệ đường hô hấp chính là chìa khóa để giảm nguy cơ ho có đờm tái phát.